Một
giai thoại kể rằng, chú tiểu nọ có tật xấu hay ăn cắp vặt và lúc nào cũng cãi
chối. Nhiều lần các huynh đệ trình báo cho sư phụ biết, nhưng không thấy sư phụ
nói năng gì cả. Một hôm bắt gặp quả
tang, các huynh đệ liền áp giải chú tới
trước sư phụ và cùng quỳ xuống kiến nghị: “Nếu sư phụ không đuổi sư em này đi
thì tất cả chúng con sẽ bỏ đi hết”. Nhìn qua một lượt thấy nét mặt người nào
cũng rất căng thẳng vì ấm ức, còn riêng
sư em thì rơm rớm nước mắt vì lo sợ, vị sư phụ liền ôn tồn nói: “Ta thấy các con đã đủ khôn lớn để
chọn lựa việc phải trái nên các con muốn đi đâu thì đi, ta không ngăn cản vì
không phải bận tâm nữa. Riêng sư em này còn nhỏ dại quá, chưa biết tội phước là
gì nên phải cần ở lại với ta”. Khi ấy chú tiểu bật khóc nức nở và các huynh đệ
kia ai nấy cũng đồng cảm kích trước tấm lòng vị tha cao cả của sư phụ. Các
huynh đệ đó đã hiểu ra rằng nếu có người phạm lỗi là đón nhận bản án bị đuổi đi
ngay lập tức thì chắc chắn trong tương lai sẽ khó có ai được ở lại tu tập bền
lâu với sư phụ cả, vì ai mà không có những giây phút lỗi lầm. Về sau, chú tiểu
kia trở thành một trong những thiền sư lỗi lạc và danh tiếng nhất thời bấy
giờ. Sống mà chỉ biết dựa vào những
nguyên tắc cứng nhắc thì làm sao điều
phục được con người, vì nguyên tắc vốn cố định còn bản tính con người thì muôn hình vạn trạng và hên tục đổi
thay. Phải có một nhận thức thấu đáo và
nội lực vững vàng thì ta mới làm được
cái quyết định sấm sét như vị sư phụ đó. Ông đã không ngại người ngoài hiểu lầm
chê trách, cũng không lo sợ các môn đồ bất mãn bỏ đi ông thà chịu mất lòng
người khác chứ không thể làm trái ngược với đạo lý từ bi mà ông đang sống và
giảng dạy cho môn đồ. Mà cũng không
phải vì đạo lý hay nguyên tắc nữa, đó chính là tình thương vô điều kiện của một
người đã vượt thoát ra ngoài sự khống chế và trói buộc của phiền não. Ta có làm được như vị sư phụ đó không? Chỉ
cần một nhận thức đúng đắn về nguyên
nhân sâu xa của kẻ gây ra lầm lỗi, có một trái tim đủ lớn để sẵn sàng chứa đựng
thì tha thứ sẽ không còn là sự thực tập khó khăn nữa, vì bản chất của nó vốn
tùy thuộc rất ít vào đối tượng. Biết đâu nhờ vào lòng vị tha của ta mà kẻ kia
tỉnh ngộ và thay đổi cuộc đời, đó chẳng
phải là việc làm cao cả của một bậc trượng phu sao?